به گزارش پایگاه اطلاع رسانی محراب به نقل از عرش نیوز، کتاب «التعریف بما أنسَت الهجره» که محمد بن احمد مطری آن را نوشته، از منابع مهم تاریخ محلی مدینه در سده هشتم ق. است که افزون بر گزارش فضایل و آثار و مکانهای این شهر مقدس، وصفی دقیق از تغییرات و نوسازیهای آنها به دست داده است. کتاب التعریف با یادکرد روایات پیامبر (ص) در فضیلتهای مدینه و مسجدالحرام و پاداش و شیوه زیارت پیامبر (ص) آغاز شده و شامل احادیثی است که بیشتر آنها را نویسنده با واسطه مشایخ خود از کتاب صحیح بخاری و صحیح مسلم آورده است. او در فصلی با عنوان «ذکر زیارة سیدنا رسول الله» اذکار و آداب زیارت پیامبر (ص) و نیز اشعاری در ستایش ایشان آورده و زیارت آثار و مساجدی را که پیامبر (ص) در آنها نماز خوانده، به قصد تبرک و تأسی به پیامبر (ص) مستحب دانسته است. (ص۷۱-۸۰) مطری در ادامه کتاب به ساختمان حرم پرداخته و از منبر، ستونها و محل نماز شب پیامبر در مسجد و خانهها و بابهای مسجد سخن رانده است. (ص۸۱-۱۱۴) این بخش از کتاب به دلیل آگاهیهایی که مطری از نخستین آتشسوزی مسجد نبوی بیان کرده و از کهنترین گزارشها از این رخداد است، اهمیت فراوان دارد. این آتشسوزی که به سال ۶۵۴ق. روی داد، خسارات فراوان به مسجد وارد کرد و به فروریختن سقف آن انجامید. خلیفه عباسی المستعصم بالله (م. ۶۵۶ق.) معماران و وسایل تعمیر حرم را با حاجیان عراقی به مدینه فرستاد. بازسازی حرم به سال ۶۵۵ق. آغاز شد؛ اما به دلیل همزمانی با حمله هلاکو خان مغول به بغداد و کشته شدن خلیفه به دست مغولان به سال ۶۵۶ق. به تعویق افتاد. این رخداد نفوذ حاکمان مصر بر حجاز را افزایش داد. بازسازی حرم با حمایت حاکم مصر ملک منصور نورالدین علی مملوکی (حک: ۶۵۵-۶۵۷ق.) ادامه یافت. بازسازی کامل حرم تا ۷۰۸ق. طول کشید و چند تن از حاکمان مصر، از جمله مظفر سیف الدین قطز، ملک الظاهر بیبرس و ناصر محمد بن قلاوون در آن مشارکت داشتند. (ص۸۲-۸۶) در بازسازی مسجد نبوی، تغییرات عمده در ساختمان آن ایجاد نشد. برخی از تغییرات را مطری در کتاب خود یاد کرده است. از جمله، در بازسازی حرم به سال ۶۶۷ق. نردهای چوبی گرداگرد حجره پیامبر (ص) کشیدند و به سال ۶۷۸ق. قبهای بر آن نهادند. (ص۱۰۸، ۱۱۱) نیز به سال ۷۲۹ق. به فرمان ملک ناصر، دو رواق در صحن حرم ساختند. (ص۱۱۲) به سال ۶۵۶ق. سلطان یمن الملک مظفر منبری برای مسجد ساخت که در سال ۶۶۶ق. ملک الظاهر مملوکی دستور داد آن را از مسجد بیرون نهند و خود، منبری تازه برای مسجد فرستاد. (ص۸۶) در پی بازسازی حرم و در دوران زندگی مطری، برخی از درهای مسجدالحرام تغییر نام یافتند که مطری به آنها اشاره کرده است. از جمله، دری که از دیرباز با نام باب عثمان شناخته میشد، به باب جبرئیل معروف گشت و باب عاتکه به نام باب الرحمه خوانده شد.