<span>«عبدالله محقق» استاد دانشگاه اسلامی تاجیکستان در این باره گفت: مسجد آقا حسینیان در ازبکستان ، مسجد شیخ حسن اصفهانی در تاجیکستان و مسجد خواجه یوسف همدانی در ترکمنستان از مساجدی هستند که به دست علمای ایرانی ساخته شدند.<br> وی با اشاره به اینکه قدمت برخی از این مساجد به قرون ششم تا هشتم هجری قمری می رسد ، افزود: علمای ایرانی این مساجد را در سفرهای تبلیغی و با هدف جلوگیری از نفوذ فرقه های غیر الهی ساختند.<br> بسیاری از این مساجد به علت اهمیت تاریخی و معماری در بیست سال گذشته و پس از استقلال جمهوری های شوروی بازسازی شدند و حجره های تحصیل علوم دینی نیز به آن اضافه شد.<br> «قاسم اف» کارشناس فرهنگی با اشاره به اینکه مقامات حزب کمونیست برای جلوگیری از فعالیت های مذهبی ، برخی از این مساجد را بسته بودند ، گفت: خودباوری مذهبی مردم سبب شد تعداد مساجد در تاجیکستان از ۴۰ مسجد در سال ۱۹۹۰ به بیش از ۳ هزار و چهارصد مسجد افزایش یابد.<br> استقلال سیاسی کشورهای آسیای مرکزی را دوران احیای سنت‌های ملی و مذهبی می خوانند به همین خاطر بسیاری از مساجد قدیمی پس از بازسازی به کتیبه های فارسی و عربی نیز مزین شدند</span>